Күн мурун, 13-августта Президент Садыр Жапаров журналист Али Токтакуновго маек берди. Учурда бул интервью коомчулукта кызуу талкууланып жатат.
Маекке байланыштуу саясатчы Феликч Кулов дагы өз пикирин төмөндөгүчө билдирди.
“Кезектеги шайлоонун жакындап калганын эске алганда, Президент Садыр Жапаровдун журналист Али Токтакуновго берген кеңири маегин келечектеги президенттик шайлоо өнөктүгүнө даярдыктын алгачкы белгилеринин бири катары кароого толук негиз бар.
Ошол эле учурда кырдаалга мүмкүн болушунча объективдүү, азыркы мамлекет башчысына болгон симпатия же антипатиядан көз карандысыз баа берүүгө аракет кылсак, бүгүнкү күндө шайлоодо ага олуттуу атаандаштык жарата ала турган саясий фигураны көрүү кыйын.
Маселе бул жерде бийликтин административдик же башка мүмкүнчүлүктөрүндө гана эмес.
Ар бир потенциалдуу талапкердин алдында объективдүү бир көйгөй бар — убакыт.
Бүгүнкү күнгө карата кеңири коомчулукка белгилүү же белгисиз саясатчылардын арасынан президенттик жарышка түшүүгө даяр экенин ачык билдирип, ошол эле учурда коомго азыркы багытка реалдуу альтернатива боло ала турган программасын сунуштаган эч ким жок.
Президенттик шайлоо өнөктүгү — бул социалдык тармактарда ийгиликтүү билдирүүлөрдү жасап же чыгып алып сүйлөө эмес. Күчтүү команда түзүү, кесипкөй эксперттерди тартуу, өлкө боюнча уюштуруу иштерин жүргүзүү, олуттуу экономикалык жана социалдык программа даярдоо жана эң башкысы — анын реалдуулугуна коомдун олуттуу бөлүгүн ынандыруу зарыл.
Мунун баарын эки-үч айдын ичинде жасоо иш жүзүндө мүмкүн эмес.
Анын үстүнө шайлоочунун өзү да өзгөрдү. Катуу убада-билдирүүлөр мурдагыдай таасир бербей калды. Адамдарды баалар эмне болот, жумуш орундары, турак жай, пенсиялар, энергетика, билим берүү, медицина жана балдарыбыздын келечеги кандай болот деген жөнөкөй суроолорго так жооптор кызыктырат:
Ошондуктан бүгүн «шайлоого кимдер катышат жана ким жеңет?» деген суроодон көрө, «жеңүүчү өлкөнү мындан ары кандай программа менен башкарат?» деген суроону талкуулоо алда канча кызыктуу.
Бул жерде азыркы Президентке, эгер ал кайрадан шайлоого катышууну чечсе, коюлган талаптар объективдүү түрдө башка талапкерлерге караганда дагы жогору болот.
Дүйнө абдан тез өзгөрүп жатат. Кыргызстан энергетика жана мунайзат менен камсыздоо тармагындагы көйгөйлөргө, азык-түлүк коопсуздугу жана климаттын өзгөрүшүнө байланышкан маселелерге жаңы жоопторду издөөгө тийиш. Ошол эле учурда жасалма интеллект, санариптик экономика, эл аралык транспорттук каттамдардын өзгөрүшү, суу жана башка ресурстар үчүн күрөш, ошондой эле Борбор Азиянын айланасында болуп жаткан олуттуу геосаясий өзгөрүүлөр менен байланышкан таптакыр жаңы мүмкүнчүлүктөр жана тобокелдиктер пайда болууда.
Ошондуктан өлкөгө кезектеги, көнүмүш убадалардын топтомун камтыган шайлоо алдындагы программа эле эмес, Кыргызстандын жаңы саясий жана экономикалык мезгилине арналган өнүгүү программасы керек.
Менин оюмча, мындай программаны жалаң гана кабинеттерде даярдоо туура эмес.
Азыртадан эле Президенттин Администрациясынын алдында атайын эксперттик-коомдук аянтча түзүп, анда жарандардын, ишкерлердин, окумуштуулардын, инженерлердин, экономисттердин, мугалимдердин, дарыгерлердин, аймактардын жана жарандык коомдун өкүлдөрүнүн сунуштарын ачык түрдө чогултса болот.
Бардык сунуштарды үч категорияга бөлүүгө болот:
— жакынкы жылдары ишке ашырууга мүмкүн болгон сунуштар;
— кошумча иштеп чыгууну жана каржылоону талап кылган сунуштар;
— узак мөөнөттүү стратегиялык демилгелер.
Эң олуттуу сунуштар экономикалык, укуктук жана техникалык экспертизадан өтүшү керек. Ал эми мыкты сунуштардын авторлоруна өз идеяларын коомчулукка тааныштырып, коргоого мүмкүнчүлүк берилиши зарыл. Муну менен бирге алар кийинчерээк Кыргызстандын келечегин куруучу жаңы команданын курамынан өз ордун таба турган коомдук ишмерлерге айланышы да мүмкүн.
Бул принципиалдуу мааниге ээ.
Жаран өзүн шайлоо учурунда гана эске түшкөн шайлоочу катары эмес, өз өлкөсүнүн өнүгүү программасынын авторлошу катары сезиши керек.
Ошондо келечектеги президенттик программа бир талапкердин гана программасы болбостон, кеңири коомдук талкуунун натыйжасы болуп калышы мүмкүн.
Алдыдагы шайлоого кимдер катышпасын, атаандаштык ураандардын күчтүүлүгү же бири-бирин айыптоо менен эмес, идеялардын жана конкреттүү сунуштардын сапаты менен жүрүшү керек.
Башкы суроо — шайлоодон кийин Кыргызстанды кандай өлкө катары көргүбүз келет жана ага жетүү үчүн кандай конкреттүү чечимдерди бүгүнтөн баштап даярдоо зарыл?”, – деп жазды Кулов.
